Dinozaury na Bornholmie

Znaleziska

Na zachodnim wybrzeżu Bornholmu, między Ronne a Hasle znajdują się złoża jurajskie zawierające różne skamieniałości, w tym pozostałości po gadach mezozoicznych. Pierwsze znalezisko to ząb drapieżnego dinozaura Dromeozaura znaleziony we wrześniu 2000 r w żwirowni Robbedale niedaleko Ronne. Tam też później znaleziono kość śródstopia należącą prawdopodobnie także do tego drapieżnika. W 2002 roku również w Robbedale znaleziono ząb roślinożernego dinozaura z grupy zauropodów - Tytanozaura. Ząb należał do młodego osobnika o długości 5 m. Dorosłe osobniki osiągały 15 m długości. Te pierwsze znaleziska pochodzą z dolnej kredy i liczą sobie 130-140 milionów lat.

W maju 2004 znaleziono na Bornholmie pierwsze odciski stóp dinozaurów. Pochodzą one ze środkowej kredy i mają około 170 milionów lat. Są to odciski stóp dwóch różnych roślinożernych dinozaurów. Mniejszy o długości 25 cm należy do Stegozaura, drugi o długości 70 cm to odcisk stopy innego dużego zauropoda.

Kalendarium znalezisk:

• 2000 - ząb drapieżnego dinozaura Dromeozaura (Robbedale)
• 2002 - ząb roślinożernego dinozaura z grupy zauropodów - Titanozaura (Robbedale)
• 2004 - odciski stóp dwóch różnych roślinożernych dinozaurów: Stegozaura i dinozaura z grupy zauropodów (plaża w okolicach Hasle)

Jesper Milan przy swoim znalezisku - odcisk stopy ankylozaura

Jak wyglądały bornholmskie dinozaury?

Dromeozaurus bornholmensis var. nellemosiensis

Miał 2-3 m długości i ważył około 15-20 kg. Był niebezpiecznym, inteligentnym, szybko biegającym drapieżnikiem. Polował w grupie. Miał szczupłą sylwetę, bardzo ostre zęby i szpony. Był prawdopodobnie pokryty czymś w rodzaju piór. Grupa drapieżnych dinozaurów troodontów, to bezpośredni przodkowie dromeozaurów i ptaków. O bliskim pokrewieństwie z ptakami świadczy budowa mózgu dromeozaura, obecność worków powietrznych wspomagających oddychanie oraz stałocieplność świadcząca o wysokim poziomie metabolizmu.

Tytanozaur

Był to duży, osiągający 15 m długości, roślinożerny dinozaur z grupy zauropodów. Ten łagodny roślinożerca poruszał się bardzo wolno. Ważył tyle, co 10 słoni afrykańskich - 40 ton! Odżywiał się roślinami. Długa szyja pozwalała mu zdobywać liście znajdujące się wysoko na drzewach i nieosiągalne dla innych zwierząt. Przed drapieżnikami bronił się uzbrojonymi w pazury przednimi łapami i biczowatym ogonem. Miał też prawdopodobnie kostne tarczki na grzbiecie. Tytanozaury to grupa zauropodów, które przetrwały najdłużej.

Stegozaur

Stegosaurus znaczy dosłownie "zadaszony jaszczur". Nazwę zawdzięcza mylnej interpretacji dużych płyt kostnych na grzbiecie służących prawdopodobnie do regulowania temperatury ciała. Eksperci sądzą również, że mogły one być jaskrawo ubarwione i służyć do zwabiania samic w okresie godowym. Od innych dinozaurów wyróżniał go również ogon z czterema kolcami służący do obrony.

W maju 2004 znaleziono na Bornholmie pierwsze odciski stóp dinozaurów. Pochodzą one z środkowej jury i mają około 170 milionów lat. Są to odciski stóp dwóch różnych roślinożernych dinozaurów. Mniejszy o długości 25 cm należy do Stegozaura, drugi o długości 70 cm to odcisk stopy dużego zauropoda.